Toksoplazma Enfeksiyonu

Toxoplasmosis

Hastalığın Tanımı

Toksoplazma Enfeksiyonu kedi ve diğer memelilerde ortaya çıkan ve Toxoplazma gondii isimli protozoa tarafından oluşturulan bir hastalıktır. Son konakçısı kedigiller olan bu parazit diğer hayvanlara ve en önemlisi insanlara da bulaşabilmektedir.

Kedilerin hastalık, yiyecekler yoluyla bulaşır. Bu yiyecekler doğada bulunan kemirgenler, kuşlar veya çiğ etler olabilir. Eğer kedinin yediği kemirgen veya kuş parazit tarafından enfekte edilmişse parazit kediye geçer ve parazitin yaşam döngüsü başlamış olur. Parazit kedilerin ince bağırsağında çoğalmaya başlar ve ookistleri oluşturur. Oluşan ookistler yaklaşık 3 hafta içinde dışkıyla dışarı çıkarlar ve 1 hafta içinde spor’lar oluşur. Bunlar oldukça dayanıklıdırlar ve biraz nemli bir ortamda aylarca canlı kalabilirler.
Bu ookistlerle enfekte olan yerlerle temas etmek hayvan veya insanların hastalığı alması için yeterli bir nedendir. Bunun dışında az pişmiş etlerin özellikle domuz, sığır ve koyun etlerinin yenmesi veya keçi sütü gibi pastörize edilmemiş sütlerin içilmesi de hastalığın bulaşmasını sağlayan faktörlerdendir.
Toxoplazma ayrıca kan nakli sırasında da bulaşabilir.

Kedide hastalığın belirtileri

Hasta kedilerde klinik semptom görmek pek mümkün değildir. Belirti görülebilenlerde ise zaman zaman ateş, halsizlik, depresyon ve iştah kaybı seçilebilen bulgulardır.
Bunların dışında solunum problemleri, pankreas yangıları, lenf bezlerinde nodül oluşumu, göz problemleri, çiğneme ve yutkunma güçlükleri, davranış bozuklukları veya felç görülebilir. Ancak bu semptomların hiç birisi hastalık için spesifik değildir ve dolayısıyla bir çok hastalıkla karışabilir.
Yavru veya genç kediler yaşlı olanlara göre daha fazla enfeksiyondan etkilenirler

İnsanda hastalığın belirtileri

Toksoplazma Enfeksiyonu, insanlarda genellikle grip benzeri semptomlarla ortaya çıkar veya hiç bir belirti göstermez. Belirti görülenlerde ise baş ve boyundaki lenf bezleri şişer, kas ağrısı, baş ağrısı, ateş, sinirsel bulgular ve bulanık görme gibi semptomlar ortaya çıkabilir. Eğer hastalık beyin zarlarını etkilemişse çok şiddetli bir baş ağrısı en belirgin bulgudur.

Hastalığın insanlarda en önemli etkisi hamile kadınlar üzerindedir. Hamilelik öncesi veya hamilelik devam ederken Toxoplazma ile enfekte olmuş annelerden doğan çocukların büyük bir kısmı enfekte olma riskiyle karşı karşıyadır. Enfekte olan çocuklarda beyin ödemleri ve/veya mental gerilikler ortaya çıkabilir. Hamileliğin erken dönemlerinde enfekte olan annelerde ise düşükler görülebilir.

Hastalığın kedilerde teşhisi

Hastalığın teşhisi oldukça zordur. Serolojik testlerin mutlaka yapılması gereklidir. Kedilerin dışkılarında ookistler görülebilir. Ayrıca dokuların mikroskopik incelemesinde de Toxoplazma tespit edilebilir. Bunun dışında kan, beyin ve omurilik sıvılarından ve idrardan tespit edilebilir.

Hastalığın insanlarda teşhisi

Hastalığın insanlarda tespiti ve teşhisi  ise Sabin-Feldman testi, İFAT, İHA, EIA, ISAGA, ELISA ile yapılmaktadır.

Hastalıktan korunma

Toksoplazma Enfeksiyonu’ndan korunmak için bir aşı yoktur. Bunun yerine hastalığa karşı önlem almak korunmanın en iyi yoludur.

Kedilerinizin iç ve dış parazit ilaçlarını veteriner hekiminizin yönlendirmesi ile zamanında ve düzenli yaptırmalısınız.
Hastalık etkenleri öncelikli olarak toprakta bulunduğundan toprak ile temas sonrasında gerekli temizliğin yapılması önem taşır.
Tuvaletin temizliği ve kumunun sık değiştirilmesi de diğer bir önlemdir. Kumun temizliği yapılırken eldiven kullanılması hastalığın insanlara bulaşmasını önlemek açısından önemlidir.
Kedilerin kuş veya fare gibi hayvanları avlaması mümkün olduğu kadar önlenmeli, pişmemiş et ve pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri verilmemelidir.
Toprakla uğraşan kişiler mutlaka eldiven kullanmalıdır.
Pişmemiş sebze ve meyveler yenmeden önce muhakkak çok iyi yıkamalıdır.
İnsanlara bulaşma yollarından biri de kan transfüzyonu dur. Bu nedenle kan alımı gerektiğinde resmi kurumlardan kan temin edilmesi olası riskleri minimuma indirgemek yönünden önemlidir.
Hastalığın insanlara bulaşması yiyecekler ile olabildiğinden az pişmiş veya pişmemiş etlerin, pastörize edilmemiş sütlerin alınmamasına dikkat edilmelidir.
Kedinin etkeni taşıyıp taşımadığının testlerle belirlenmesi ve varlığı halinde gerekli tedavilerin yapılması özellikle bebek sahibi olmayı düşünen kedi sahiplerinin ilk yapması gereken işlem olarak söylenebilir.

Makale içerikleri yalnızca bilgi verme amaçlıdır. Yazılanlar doktor uyarısı ya da önerisi değildir.Makale içerikleri yalnızca bilgi verme amaçlıdır. Yazılanlar doktor uyarısı ya da önerisi değildir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here