Kedi Tırmığı Hastalığı

Kedi tırmığı hastalığı bulaşmış bir hastanın avuç içi enfensiyoz bölgesi
Kedi tırmığı hastalığı bulaşmış bir hastanın avuç içi enfensiyoz bölgesi

Cat Scratch Disease

Hastalığın Tanımı

Kedi tırmığı hastalığı; Kedi-tırmığı Adeniti, Kedi-tırmığı Oküloglandüler Sendromu, Debre Sendromu, Debre-Mollaret Sendromu, Foshay-Mollaret Kedi-tırmığı Ateşi, maladie des griffes du chat, Parinaud oküloglandüler hastalığı, Petzetakis hastalığı gibi farklı isimlerle de adlandırılmıştır.
Hastalık gram(-) bir basilin neden olduğu zoonoz karekterli enfeksiyöz bir hastalıktır. İnsanlarda çoğunlukla iyi huylu olan, sınırlı lenfadenopati ile karekterize olan hastalık çocuklarda erişkinlere oranla daha sık görülür ve sadece kedi tırmalaması ile değil, kedi veya köpek ile temastan sonra da görülebilir. Ancak kedi tırmalamasından sonra görülme oranı daha yüksek olduğu için; kediler, bu hastalığın enfeksiyon kaynağı olarak tanınmaktadır.

Hastalığın nedeni

Dr. Robert Debré tarafından 1950’de kediler hastalığın vektörü olarak gösterilmiştir. Önceleri Afipia Felis adlı organizmanın etken olduğu düşünülmüştür, ama oluşan bağışıklık yanıtının Bartonella Henselae ve Bartonella Clarridgeiae adlı iki organizmaya karşı olduğu gösterilince bu sav çürütülmüştür. İki etken de Gram-negatif çomaklardır. Kedi yavruları da sıklıkla bu bakteriyi kanlarında taşırlar, ve hastalık sıklıkla yavrulardan bulaşmaktadır.

Keneler de hastalığın aktarıcıları arasındadır ve kenelerden bulaşma söz konusu olduğunda genellikle Lyme hastalığı ile birlikte koenfeksiyon olmaktadır. Genellikle Lyme hastalığı tanısı konulan hastalarda aynı zamanda kedi tırmığı hastalığı da olabileceği unutulur çünkü belirtiler ve klinik tablo sıklıkla karışabilmektedir.

Hastalığın gelişimi

Hastalık subakut bir hastalıktır. Bulaşmadan sonra yaklaşık 2 hafta içinde küçük lezyonlar  şekillenir. Özellikle baş ve boyun çevresindeki lenf yumrularında gelişen bölgesel lenfadenitis söz konusudur. Genellikle iyi huylu olan bu lenfadenopatiler yaklaşık olarak 1-2 ay süreyle varlığını sürdürdükten sonra ikincil bir etken yoksa kendiliğinden iyileşme sürecine girer ve bir kaç ay sonra kendiliğinden etkinliğini kaybeder.
Ancak AIDS hastalığı gibi bağışıklık sistemi sorunu söz konusu olduğu durumlarda tedavi yapılmazsa hastalık daima kötüye doğru gelişir ve hayati tehlike oluşabilir.

Kedilere Bulaşma

Kedilerde hastalığa sebep olan değişmez etken Bartonella Henselae’dir ve özellikle mayıs aylarında pireler tarafından taşınır. Bartonella Quinatanın ise kaynağı şuan bilinmemektedir.

İnsanlara bulaşma

İnsanlar bu hastalığı kedi tırmalaması veya ısırması ile alabilir. Ayrıca köpeklerin de hastalık etkenlerini taşıyabileceği ve bulaşmaya neden olabileceği kabul edilmektedir.

Pireler bakterilerin taşınmasında aracılık ettiğinden aşırı pire enfestasyonu gözlemlenen kediler daha fazla risk oluşturabilir. Açık yaraların varlığı, yalama sonucu bulaşma olabileceğinden riski artıran diğer bir faktördür. Erkekler hastalığa kadınlardan daha duyarlıdır. Mayıs aylarında bu hastalığın görülme riski fazladır. Bağışıklık sistemini zayıflatan ağır seyirli enfeksiyonlar örneğin, AIDS hastalığının seyri sırasında şekillenen bulaşmalarda risk daha fazladır.

Hastalığın kedilerde belirtileri

Hastalık etkenini taşıyan ve bu etkenleri insanlara bulaştırabilen enfekte kedilerde genellikle hastalığa ait bulgular görülmez. Kediler etkeni taşıyıcı görev yaparlar.

Hastalığın insanlarda belirtileri
Kedi tırmığı hastalığı bulaşmış bir hastanın bilek enfensiyoz bölgesi
Kedi tırmığı hastalığı bulaşmış bir hastanın bilek enfensiyoz bölgesi

Klinik olarak ilk gözlenebilen belirti tırmalanan veya ısırılan bölgede oluşan yara ve bunu takiben şekillenen küçük deri lezyonlarıdır. Bu lezyonlar kırmızı renkte yuvarlak ve kabukludur.

Hastalığın insanlarda görülen en karekteristik belirtisi ise lenfadenopatidir. Öncelikle boyun bölgesi lenf yumrularında görülen bu değişikliğe çene, kasık ve göğüs lenf yumrularında da rastlanabilir. Elle yapılan muayenelerde lenf yumrularındaki bu şişkinliği tespit etmek mümkündür.
Ayrıca yüksek ateş, iştahsızlık, halsizlik, mide bulantısı ve kusma gibi genel belirtilerin yanısıra dalakta büyüme, farenjit ve paratroid bezinde büyüme gibi spesifik bulgulara da rastlanabilir.
Bu spesifik belirtiler yanında nadiren olsa da encephalit, felç, saldırganlık, yüz kaslarında felç, koma gibi sinirsel belirtiler ve diş etinde, ağız içinde yaralar, ağrısız şişkinlikler tarzında konjunktival granulomlar gözlenebilir.

İnsanlarda hastalığın teşhisi

Hastalığın teşhisinde dikkat edilmesi gereken en önemli konu her vakıada deri lezyonlarının görülmeyebileceğidir.
Teşhis için en doğru sonuçlar laboratuvar testleri ile mümkündür. Bu amaçla, deri lezyonların dan örnek alınarak patolojik incelemeler yapılabilir. Kan tahlili ve/veya biyopsi ile de enfeksiyonun varlığı tespit edilebilir.
Kedi tırmığı hastalığının teşhisinde en önemli adım ise kişinin hikayesinin araştırılmasıdır. Kedi ile temasın olup olmadığının öğrenilmesi kesin teşhisin konulmasında yardımcı olan temel ögedir.

Tedavi

Bu hastalığın tedavisinde; Azitromisin, siprofloksasin, doksisiklin ve diğer birçok antibiyotik başarıyla kullanılmaktadır. (Lütfen öncelikle hekiminize danışınız.) İnsanlarda da antibiyotik tedavileri ile büyük oranda olumlu sonuç alınmaktadır. Çoğunlukla medikal tedaviler ile kısa sürede iyileşme görülen bu hastalık her hangi bir tedavi uygulanmadan kendiliğinden iyileşebilir. Nadir olarak tedavi uygulanmayan bazı vakıalarda hastalıkta kötüye seyir gözlemlenmiştir. Ancak bu durumun bağışıklık sistemi ile ilgisi olduğunu düşündüren bulgularda gözlendiğinden direk olarak kötü seyrin nedeninin Cat Scratch Disease olduğunu düşünmek yanlıştır.

Sonuç

Enfekte kediler uzun sürelik (30 gün veya daha fazla) bir tedavi sürecinden sonra Bartonella Henselae elimine edilebilir.

Lenfadenopati insanlarda sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak bu durum kedi tırmığı dışında enfeksiyonlar ve bazı kanser hastalıklarının seyri sırasında da sık görüldüğünden tanısının konulması ve nedenin iyi araştırılması gerekmektedir.

Makale içerikleri yalnızca bilgi verme amaçlıdır. Yazılanlar doktor uyarısı ya da önerisi değildir.Makale içerikleri yalnızca bilgi verme amaçlıdır. Yazılanlar doktor uyarısı ya da önerisi değildir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here